Proces terapeutyczny

W moim gabinecie proces terapeutyczny nie polega na szukaniu wad czy próbach „naprawiania” młodego człowieka. Szanuję unikalne oprogramowanie neurobiologiczne każdego dziecka. Wychodzę z założenia, że spektrum autyzmu oraz ADHD (AuDHD) to po prostu naturalny, neuroróżnorodny wariant ludzkiej normy – inna, fascynująca odsłona tego, jak różnorodnie mogą pracować ludzkie umysły.

Zamiast uczyć dzieci nakładania wycieńczających masek społecznych, pomagam im zrozumieć siebie i bezpiecznie zarządzać swoją unikalną energią.

Etap I: Psychoedukacja, Neurobiologia i Trening Samoregulacji

Zanim przejdziemy do klasycznej pracy nad myślami i zachowaniem (nurt CBT), kluczowe jest, aby dziecko zrozumiało mechanizmy rządzące jego własnym ciałem i emocjami. Do tego celu stworzyłam autorskie narzędzie terapeutyczne – model „Trzypiętrowego Domku Mózgu”.

Za pomocą fizycznej makiety domku i konkretnych rekwizytów (takich jak łóżko, książki czy figurki z filmu „W głowie się nie mieści”), dzieci w namacalny, bezpieczny sposób poznają architekturę własnej głowy. Mój model w spójny sposób integruje i rozwija najważniejsze współczesne koncepcje psychologiczne i neurobiologiczne:

• Trójjedyny Model Mózgu (prof. Paul MacLean): Pokazuje dziecku strukturę jego wewnętrznego domu. Uczymy się dbać o Parter (mózg gadzi – baza biologiczna, sen, głód, poziom energii), kontrolować I Piętro(mózg ssaczy – królestwo emocjonalnych figurek) oraz odzyskiwać dostęp do spokojnego Poddasza (kora nowa – Pokój Myślenia pełen książek i logicznych planów).
• Ręczny Model Mózgu (prof. Daniel Siegel): Wykorzystuję tę koncepcję do wyjaśnienia zjawiska „zatrzaskującej się kłódki”. Kiedy emocje na pierwszym piętrze sięgają zenitu, automatycznie odcinają one dostęp do logicznego poddasza. Dziecko dowiaduje się, dlaczego w silnym stresie słowa nagle się mylą, język się plącze, a logiczne myślenie zostaje zablokowane. To nie jego wina – to czysta biologia.
• Niestabilna Gospodarka Dopaminowa: Na Parterze naszego domku ukryty jest wskaźnik dopaminy – paliwa odpowiedzialnego za regulację emocji, satysfakcję i motywację. U dzieci z AuDHD poziom dopaminy jest skrajnie niestabilny – działa jak rollercoaster. Gwałtowne zjazdy w dół (stany apatii, nudy i potężnego wyczerpania po szkole) wywołują panikę układu nerwowego. Pokazuję dzieciom, że ich mózg próbuje wtedy wywołać potężną złość lub myśli autoagresywne (samookaleczenia) tylko po to, by poprzez silny bodziec rozpaczliwie i szybko „wytworzyć” brakujące paliwo. Zrozumienie tej chemicznej huśtawki zdejmuje z dziecka ogromne poczucie winy.
• Techniki TIPP w nurcie Terapii Dialektyczno-Behawioralnej (Marsha Linehan): Zanim przejdziemy do restrukturyzacji poznawczej, wyposażam dziecko w Specjalne Klucze Sensoryczne. To natychmiastowe, bezpieczne techniki ratunkowe (np. silne bodźce termiczne lub proprioceptywne), które pozwalają otworzyć zatrzaśniętą kłódkę w kryzysie i rozładować napięcie bez niszczenia własnego ciała.

Etap II: Integracja Poznawczo-Behawioralna (CBT)

Gdy dziecko opanuje już sztukę używania „Kluczy Sensorycznych” i potrafi bezpiecznie otworzyć drzwi do Pokoju Myślenia, przechodzimy do drugiego etapu terapii:

1. Laboratorium Detektywistyczne (Model ABC): Wykorzystując rekwizyt Lupy Detektywistycznej, dziecko uczy się rozbierać trudne sytuacje szkolne i domowe na czynniki pierwsze. Przestaje widzieć rzeczywistość wyłącznie przez filtr lęku lub złości, a zaczyna obiektywnie badać fakty.
2. Dekodowanie Intencji Społecznych: Pomagam młodym pacjentom logicznie analizować zachowania rówieśników i dorosłych. Uczę ich uniwersalnej uważności społecznej – nastolatkowie dowiadują się, że reakcje innych ludzi najczęściej wynikają z poziomu naładowania baterii w ich własnych domkach, a nie z winy dziecka.
3. Trening Asertywności i Kompromisu: Wypracowujemy uniwersalne, proste skrypty komunikacyjne (komunikaty „JA”). Pozwalają one dziecku stawiać zdrowe granice w relacjach z rodzicami i rówieśnikami, dając mu poczucie równego partnerstwa i kontroli nad własnym życiem.